Hoeveel Nederlandse bedrijven gebruiken AI? De cijfers voor 2025
Het zijn wat oude cijfers inmiddels en in 2026 is dat natuurlijk geheel anders. Toch leuk om eens te bekijken.
Bijna 30% van het Nederlandse MKB gebruikt inmiddels AI — en bij microbedrijven met 2 tot 9 medewerkers is het gebruik in twee jaar verdubbeld. Wat betekent dat voor jouw bedrijf? En waarom blijven zo veel sectoren achter?
Wie gebruikt AI? De adoptiecijfers op een rij
In 2024 zette 22,7% van de Nederlandse bedrijven met 10 of meer werknemers AI-technologie in. Een jaar eerder was dat nog 14,0% — een sprong van bijna 9 procentpunt. Die versnelling komt vooral door de doorbraak van generatieve AI-tools zoals ChatGPT.
Bij kleinere bedrijven liggen de percentages lager, maar de groei is opvallend:
- Microbedrijven (2-9 personen): 13,8% in 2025 — een verdubbeling sinds 2023
- MKB (10-249 werknemers): 29,8%
- Grootbedrijf (250+ werknemers): 66,2%
Tussen het kleinste en het grootste bedrijf zit dus een factor vijf verschil. Niet omdat AI niet geschikt is voor kleine organisaties, maar vooral omdat grote bedrijven meer budget, data en specialisten hebben. Kleine bedrijven zijn aangewezen op kant-en-klare tools — en die zijn er inmiddels volop.
Welke AI-toepassingen zie je het meest?
De twee populairste toepassingen zijn tekstanalyse (13,5% van de bedrijven) en tekstgeneratie (12,3%). Die laatste categorie — denk aan ChatGPT en vergelijkbare tools — werd in 2024 drie keer zo vaak ingezet als het jaar ervoor.
Bij microbedrijven ligt tekstgeneratie op 6,5%. Logisch: deze tools vragen geen IT-afdeling of machinelearning-expertise. Open een browser, typ een vraag, krijg een bruikbaar antwoord.
Een concreet voorbeeld: een eenmanszaak in grafisch ontwerp zet ChatGPT in om eerste versies van webteksten te schrijven voor klanten, briefings samen te vatten en offerte-mails op te stellen. Kost € 20 per maand (ChatGPT Plus), bespaart 3-5 uur per week. Terugverdientijd: minder dan een dag.
In welke sectoren loopt AI-gebruik voorop?
De sectorverschillen zijn groot:
Koplopers:
- Informatie & communicatie: 58,0% (was vorig jaar nog 37,0%)
- Specialistische zakelijke dienstverlening: 39,8%
- Financiële dienstverlening: 37,4%
Achterblijvers:
- Bouwnijverheid: 8,9%
- Horeca: 9,0%
- Vervoer (microbedrijven): 3,6%
Het patroon is helder: sectoren die veel met tekst, data en documenten werken scoren hoog. Fysieke sectoren blijven achter — maar dat biedt juist kansen. Als jij in de bouw of horeca als eerste AI slim inzet voor offertes, planning of klantcommunicatie, pak je voorsprong op concurrenten die nog afwachten.
Waarvoor zetten bedrijven AI in?
Van de bedrijven die AI gebruiken, zet 36,4% het in voor marketing en verkoop. Dat is de populairste toepassing, gevolgd door administratie (30,3%) en onderzoek en innovatie (25,6%).
Andere toepassingen:
- Boekhouding en financieel beheer: 22,9%
- ICT-beveiliging: 21,0%
- Logistiek: 6,5%
Die percentages tellen niet op tot 100% — bedrijven zetten AI vaak voor meerdere doeleinden tegelijk in. In de handel gebruikt 54,1% van de AI-gebruikers het voor marketing, terwijl de financiële sector (46,8%) het vaker inzet voor onderzoek en innovatie.
Hoe presteert Nederland in Europa?
Met 22,7% staat Nederland op de 6e plek in de EU-27. Het Europese gemiddelde ligt op 13,5%, dus we zitten ruim boven het midden — maar net niet in de kopgroep.
De top 5:
- Denemarken: 27,6%
- Zweden: 25,1%
- België: 24,7%
- Finland: 24,4%
- Luxemburg: 23,7%
Waarom houden zoveel bedrijven de boot af?
De grootste barrière is geen budget of technologie, maar kennis. Van de bedrijven die AI nog niet inzetten, geeft 74,6% “gebrek aan ervaring” aan als reden. Privacy speelt vooral bij grotere bedrijven (100+ werknemers) een rol bij 50%+ van de niet-gebruikers.
Dit zijn kennisdrempels — weg te nemen met uitleg en begeleiding. Je hoeft geen datacenter op te tuigen om tekst generatie zinvol in te zetten.
Hoe staat het met burgers?
Buiten bedrijven om gebruikte 23% van de Nederlanders (12+) in 2024 AI-tools zoals ChatGPT. Dat zijn bijna 6 miljoen regelmatige gebruikers — een verdubbeling ten opzichte van het jaar ervoor.
De leeftijdskloof is groot: bij 18-25-jarigen gebruikt bijna de helft (48,7%) AI, bij 75-plussers slechts 1%. Mannen (27%) zetten het vaker in dan vrouwen (20%), en hoogopgeleiden (hbo/wo: 34%) vaker dan lage opgeleiden.
Meeste burgers gebruiken AI voor schrijfwerk (samenvatten, e-mails, herschrijven), leren (uitleg, oefenvragen) en creatie (ideeën, beelden). De kloof tussen “wel eens geprobeerd” en “dagelijkse routine” blijft echter groot.
Begin deze week met één repetitieve taak
Kies één repetitieve taak in je bedrijf die veel tijd kost: offertes schrijven, facturen controleren, FAQ-antwoorden opstellen, social media posts maken. Open Claude Desktop (gratis versie volstaat voor een test), beschrijf de taak in gewone taal en vraag om een concept.
Meet hoeveel tijd je bespaart. Als het 2 uur per week scheelt, levert dat 100+ uur per jaar op — genoeg reden om de € 20/maand voor een betaalde versie te investeren. De statistieken laten zien dat vooral kleine bedrijven achterblijven, niet omdat AI niet past, maar omdat de eerste stap ontbreekt. Die stap hoeft niet groter te zijn dan één browser-tab openen.