Checklist: Is jouw organisatie voorbereid op AI-aanvallen?
OpenAI, Anthropic en meer dan honderd andere techbedrijven waarschuwen dat organisaties nog maar “enkele maanden” hebben om zich voor te bereiden op cyberaanvallen die gebruikmaken van AI. De brief bevat geen concrete deadline of investeringstoezegging, maar de boodschap is helder. AI maakt aanvallen sneller, goedkoper en lastiger te detecteren. Ziekenhuizen, waterbedrijven en lokale overheden moeten volgens de ondertekenaars toegang krijgen tot defensieve AI-tools. Het Amerikaanse cybersecurity-agentschap CISA observeerde al meer dan honderd aanvallen op water- en afvalwatersystemen, waarbij hackers AI gebruikten om scripts te genereren die industriële besturingssystemen (PLCs) compromitteren.
Wat betekent dat voor een klein bedrijf zonder eigen securityteam? Hieronder vijf praktische punten om nu aan te pakken.
Controleer of je besturingssystemen op internet staan
Veel bedrijven verbinden industriële apparatuur of gebouwbeheer voor gemak met internet, zodat een leverancier of servicemonteur op afstand kan meekijken. Die remote toegang is precies wat aanvallers zoeken.
Scan intern welke apparaten een extern IP-adres hebben. Plaats ze achter een VPN of schakel directe internettoegang uit. Dat kost weinig tijd en voorkomt de meest simpele aanvallen.
Update software die je vaak vergeet
PLC’s, camera’s, printers en andere randapparatuur krijgen zelden een firmware-update. Aanvallers weten dat. Ze zoeken naar bekende kwetsbaarheden in verouderde software.
Maak een lijst van alle apparaten die een netwerkverbinding hebben: kentekencamera’s, toegangscontrole, slimme thermostaten. Check voor elk apparaat of er een recente update beschikbaar is en plan een halfjaarlijkse controle in.
Beperk wie toegang heeft tot gevoelige data
Californische bedrijven begonnen data te wissen in plaats van te verstrekken toen een journalist zijn wettelijk recht uitoefende om op te vragen welke informatie ze over hem hadden. Geen goede aanpak, maar het laat zien hoeveel organisaties bijhouden zonder duidelijk doel.
Inventariseer welke persoonlijke gegevens je bewaart, wie er toegang toe heeft en waarom. Verwijder wat niet meer nodig is. Beperk interne toegang tot wie het echt nodig heeft.
Test je back-ups offline
AI maakt ransomware-aanvallen effectiever: aanvallers kunnen sneller zoeken naar back-upsystemen en die meteen versleutelen. Zorg dat je minimaal één recente back-up offline of air-gapped bewaart, dus zonder verbinding met het netwerk.
Test maandelijks of je die back-up ook echt kunt terugzetten. Een back-up die alleen op papier bestaat, helpt je niet als je productie stilligt.
Train medewerkers op phishing met AI-teksten
Phishing-mails waren herkenbaar aan slechte grammatica en vreemde zinnen. AI-tools zoals ChatGPT schrijven overtuigende berichten in correct Nederlands, compleet met juiste aanhef en context die ze uit openbare bronnen halen.
Organiseer een korte training waarin je laat zien hoe makkelijk het is om met AI een geloofwaardige mail te schrijven die om inloggegevens of een betaling vraagt. Oefen met praktijkvoorbeelden. Laat medewerkers verdachte mails melden in plaats van zelf uit te zoeken of ze echt zijn.
Begin deze week
Pak punt één aan: maak een lijst van alle apparaten die via internet benaderbaar zijn. Dat geeft je direct inzicht in je kwetsbaarste plekken, zonder dat je er budget of externe expertise voor nodig hebt.
